Szczepienie to najskuteczniejsza metoda rozmnażania drzew owocowych. Wykorzystuje się je także w przypadku poważnych uszkodzeń gałęzi.
Istnieje również przeszczepianie, które często stosują ogrodnicy w celu zwiększenia liczby odmian na jednym drzewie i poprawy ich jakości. Przeszczepianie można przeprowadzić różnymi odmianami na jednym drzewie.
Szczepienie i przeszczepianie składa się z przygotowania, przechowywania zrazów, samego szczepienia oraz pielęgnacji zaszczepionych roślin.
Terminy szczepienia drzew owocowych
Szczepienie drzew owocowych należy przeprowadzać na początku kwietnia, zanim pąki się otworzą i rozpocznie się krążenie soków, lub w jego trakcie – w maju.
Przeszczepianie najlepiej wykonywać w ciągu 2 kolejnych lat: w pierwszym roku – jedną część korony, a w drugim – drugą.
Zrazy do szczepienia drzew
Zrazy to korzenie, pędy lub boczne gałęzie wykorzystywane do wegetatywnego rozmnażania roślin. Zrazy należy wcześniej przygotować: odciąć je z drzew przed rozpoczęciem krążenia soków. Dopiero po tym można odcinać z drzew wszystkie jednoroczne gałęzie i szczepić zrazy. Jeśli odetniemy zraz i tego samego dnia go zaszczepimy – efektu nie będzie.
Zrazy należy pobierać wyłącznie z zdrowych, odmianowych i wydajnych drzew, które mają dobrze rozwinięte pąki.
Zrazy można przechowywać w piwnicy, w ziemi lub w śniegu. Przed przechowywaniem wszystkie cięcia należy zabezpieczyć maścią ogrodniczą. Należy także chronić je przed uszkodzeniami spowodowanymi przez gryzonie, owijając wiązki gałązkami świerku lub papą. Nie można dopuszczać do zapleśnienia lub wysuszenia zrazów.
Zrazy należy przechowywać w temperaturze nieprzekraczającej 3°C, aby do dnia szczepienia pąki na nich nie wykiełkowały.
Proces szczepienia drzew owocowych
Wybierając drzewo, na którym ma rosnąć nowa gałąź, należy sprawdzić ich zgodność oraz budowę. Wyłącznie blisko spokrewnione odmiany drzew mogą dobrze się zrastać. Na przykład jabłoń należy szczepić na jabłoni, a gruszę na gruszy itd.
Budowa gałęzi jabłoni w przekroju poprzecznym, od zewnątrz do środka: kutikula, warstwa komórek kory, warstwa kambium, drewno i rdzeń. To właśnie dzięki kambium zachodzi proces zrastania. Dlatego podczas szczepienia należy dokładnie połączyć warstwy kambium zraza i podkładki.
Metody szczepienia
- Kopulacja – sposób szczepienia zrazów i podkładek o jednakowej grubości. Należy wykonać skośne cięcie na podkładce i zrazie pod kątem 30º. Na środku każdego cięcia wykonać nacięcie o głębokości ok. 3-4 cm. Podkładkę nałożyć na zraz tak, aby nacięcia połączyły się w „zamek”, a warstwy kambium obu części pokrywały się. Następnie miejsce połączenia mocno owinąć, posmarować maścią ogrodniczą i nałożyć woreczek foliowy.
- Szczepienie za korę – wykonuje się w maju, gdy kora łatwo oddziela się od drewna i zraz można łatwo wsunąć pod korę lub za nią i mocno owinąć. Tą metodą najlepiej szczepić zrazy roślin ziarnkowych na grubą podkładkę. W zależności od średnicy można szczepić od jednego do kilku zrazów. Średnica zraza powinna wynosić od 7 do 15 mm, a grubość podkładki – od 2 do 20 cm.
- Szczepienie w rozszczep – zraz powinien mieć średnicę zbliżoną do ołówka, a grubość podkładki – od 7 do 15 mm.
- Oczkowanie – szczepienie za pomocą oczka lub pąka. W tym przypadku zrazem jest oczko odmianowej rośliny. Obudzony pąk należy szczepić wiosną, w czasie krążenia soków, a uśpione oczko – bliżej jesieni.
Pielęgnacja zaszczepionych roślin
Miejsce szczepienia należy posmarować maścią ogrodniczą lub farbą olejną na naturalnym oleju lnianym. Warto także zabezpieczyć wszystkie uszkodzenia i cięcia na zrazach, z wyjątkiem pąków. Można użyć kapturków z przezroczystej folii. Jest to bardzo wygodne, ponieważ można je zdjąć w dowolnym momencie i sprawdzić stan szczepienia.
Podobał Ci się artykuł? Udostępnij go znajomym!