Właściwości goździków
Goździki to aromatyczne pąki kwiatowe o ostrym, piekącym smaku i intensywnym, korzennym zapachu. Stanowią one jedną z najstarszych i najbardziej popularnych przypraw, obecnych w wielu domach. Choć najczęściej kojarzymy je z piernikami i zimowymi napojami rozgrzewającymi, ich zastosowanie jest zdecydowanie szersze.
Oto kilka przykładów:
W kuchni:
- Do aromatyzowania mięs, zwłaszcza dziczyzny i wieprzowiny.
- Do marynat i sosów.
- Do słodkich wypieków, ciast i deserów.
- Do kompotów, grzańców i innych napojów.
- Do aromatyzowania potraw kuchni orientalnej.
W lecznictwie:
- Jako naturalny środek znieczulający i przeciwbólowy (np. na ból zęba).
- Na problemy trawienne i wzdęcia.
- Wspomagająco w leczeniu przeziębień i grypy.
- Do płukania gardła i jamy ustnej.
W innych zastosowaniach:
- Do aromatyzowania potpourri.
- Do odstraszania moli.
- Do dekoracji wnętrz.
Goździki to wszechstronna przyprawa o wielu zastosowaniach. Warto je mieć zawsze pod ręką, aby móc wzbogacić smak potraw, zadbać o swoje zdrowie i nadać wnętrzu przyjemny zapach.
Kulinarne
Są bogate w substancje odżywcze. Dostarczają organizmowi człowieka cennych witamin- A,C.D,E.K oraz witamin z grupy B. Poza tym dostarczają nam takich minerałów, jak: potas, wapń, magnez, cynk, fosfor, mangan, sód, selen i kwasy omega-3, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu.
Warto więc je stosować nie tylko w okresie jesieni i zimy, ale przez cały rok. Goździki są doskonałą przyprawą do wina, kompotów, aromatycznych herbat z dodatkiem cytryny i miodu, ciast piernikowych, mięs, a nawet kapusty. Doskonale sprawdzą się w połączeniu z cynamonem, anyżem, wanilią, zielem angielskim, bazylią, pieprzem, również cebulą.
Ich znaczenie kulinarne jest istotne nie tylko ze względu na walory smakowe lecz także z uwagi na ich dobroczynne działanie dla procesów trawiennych. Pobudzają też apetyt poprzez zwiększenie wydzielania soków żołądkowych. Idealnie sprawdzą się więc w diecie niejadków.
Lecznicze
Wspomagają pracę wątroby, dzięki czemu odtruwają nasz organizm. Ma to znaczenie zwłaszcza przy spożywaniu alkoholu i przyjmowaniu leków, które najbardziej obciążają naszą wątrobę. Goździki pomagają też w leczeniu układu pokarmowego. Substancje w nich zawarte działają rozkurczowo i przeciwbólowo, dlatego są doskonałym środkiem na wzdęcia i inne dolegliwości ze strony układu pokarmowego.
Łagodzą objawy niestrawności takie jak mdłości, wymioty. Obniżają poziom cholesterolu, ciśnienia i cukru we krwi, gdyż wspomagają produkcję insuliny. Podobnie, jak insulina, uwalniają komórki z nadmiaru cukru, przez co regulują jego poziom w organizmie. Mają więc istotne znaczenie w profilaktyce i leczeniu cukrzycy.
Napar z suszonych goździków łagodzi objawy zapalenia dziąseł, pomaga leczyć afty, inne infekcje grzybicze jamy ustnej oraz zapobiega paradontozie. Eugenol, flawonoidy i mangan, obecne w goździkach, wspomagają wchłanianie minerałów do kości przez co wzmacniają układ kostno-stawowy człowieka.
Zawarte w goździkach polifenole mają działanie antyoksydacyjne, dlatego uwalniają z naszego organizmu nadmiar wolnych rodników. W ten sposób goździki opóźniają proces starzenia się, poprawiają elastyczność tętnic i żył, działają przeciwnowotworowo.
Antyseptyczne
Działanie odkażające, przeciwbakteryjne goździków to zasługa wspomnianego już eugenolu w tej przyprawie. Dzięki temu poprzez żucie goździków wyeliminujemy brzydki zapach z naszych ust, a także zapobiegniemy wszelkim stanom zapalnym.
Znieczulające
Działanie przeciwbólowe goździków zawdzięczamy obecnemu w ich składzie eugenolowi. Goździki poskutkują np. przy bólu głowy czy stawów. Możemy sami sporządzić pastę przeciwbólową z dodatkiem 1/4 łyżeczki proszku z goździków i 1 łyżeczki olejku cynamonowego, a następie posmarować nią czoło lub inne bolące miejsce na ciele.
Sprawdzają się nawet w przypadku bólów zęba. Wystarczy wówczas żuć goździk po stronie bolącego zęba lub przyłożyć do niego waciki nasączony olejkiem goździkowym.
Sposoby stosowania goździków
Żucie
- odświeżają oddech, działają antybakteryjnie na jamę ustną;
- zapobiegają bólom gardła i stanom zapalnym;
- działają antywirusowo dzięki czemu są skuteczne w zapobieganiu takich chorób jak grypa;
- zwiększają wydzielanie kwasów żołądkowych, przez co wspomagają procesy trawienne, pobudzają apetyt (gdy żujemy je 15 minut przed posiłkiem);
- obniżają ciśnienie krwi;
- łagodzą dolegliwości ze strony układu pokarmowego;
- działają uspokajająco na układ nerwowy;
Olejki
- łagodzą owrzodzenia skóry poprzez posmarowanie chorego miejsca kroplą olejku;
- dodany olejek do kąpieli poprawia stan skóry z problemami, np. atopowej;
- w formie olejków zapachowych, jako aromatoterapia, a także odstraszająco na mole;
Dodatek do potraw
- jako przyprawa do sosów, zup, dań mięsnych, kapusty;
- dodatek do napojów- herbaty, wina, kompotów;
Przepis na wino wspomagające układ sercowo-naczyniowy
- 5 goździków umieszczamy w półlitrowej butelce czerwonego wina i dodajemy cynamon;
- butelkę zamykamy i przechowujemy w ciemnym miejscu przez 3 tygodnie;
- po tym czasie przyjmujemy 3 razy dziennie 1 łyżeczkę wina dodanego do herbaty
Wskazówki:
Zakupione przez nas goździki nie mogą być zbyt suche, gdyż wtedy nie zawierają wystarczającej ilości olejków eterycznych. W celu sprawdzenia ich jakości wystarczy włożyć goździk do szklanki z wodą. Jeśli będzie pływał w niej pionowo na powierzchni wody lub na jej dnie, to znaczy, że zawiera w sobie wystarczającą ilość olejków eterycznych. Jeżeli będzie pływał w wodzie poziomo, jest zbyt wysuszony, a tym samym nieprzydatny do użycia.
Przeciwwskazania do stosowania goździków:
choroba wrzodowa żołądka, gdyż goździki wzmagają wydzielanie kwasów żołądkowych.